Każdy z nas znajdzie się prędzej czy później w sytuacji, kiedy wiele spraw związanych z naszą egzystencją zależeć będzie od wsparcia i pomocy życzliwych nam ludzi – czasem będzie to chodzić o nasze zdrowie, innym razem o byt czy samopoczucie. W niektórych  przypadkach to my pomagamy, ale nie kiedy sami potrzebujemy pomocy i jest nam ona udzielana. Nie ma znaczenia, czy osoba niosąca pomoc kieruje się chęcią otrzymania jakiejś nagrody wewnętrznej (np. zadowolenia z własnej sprawności czy kompetencji) lub zewnętrznej (np. pieniędzy albo społecznego uznania). Liczy się sam fakt, że czyjeś działanie przynosi korzyść drugiej osobie.
Pomaganie jest podstawowym świadectwem naszego człowieczeństwa. "Swój wyraz znajduje z jednej strony w solidarności, we wspólnym zobowiązaniu do wspierania innych członków społeczeństwa i do pokonywania trudnych sytuacji, z drugiej strony w bezpośredniej miłości do bliskich potrzebujących pomocy. Zatem pomaganie jest specyficzną formą tego, co należy rozumieć przez pojęcie troski o drugiego człowieka” (B. Szluz, 2006).
Dom Pomocy Społecznej jest się w oczywisty sposób nie tylko miejscem życia, ale w ogóle miejscem człowieka, chorego, niepełnosprawnego, samotnego czy wymagającego fachowej opieki, na tym świecie. Jest także miejscem, w którym istnieje możliwość, a jednocześnie konieczność odtworzenia czy raczej zbudowania na nowo interpersonalnych kontaktów społecznych dla zlikwidowania lub obniżenia odczuwanego poziomu izolacji i opuszczenia przez innych. Odtworzenie czy budowanie interpersonalnych kontaktów powinno uwzględniać różne rodzaje wspólnot oparte na różnych formach i rodzajach wspólnego działania. Dom pomocy społecznej z racji pełnienia , określonych ról, zadań i
funkcji jest jedną z instytucji społecznych, która zaspokaja pewne wyodrębnione potrzeby mieszkańców tych placówek w sposób uregulowany, zgodnie z normami społecznymi.
Zgodnie z Ustawą o pomocy społecznej ( w  części dotyczącej Domów Pomocy Społecznej przytoczoną poniżej)/ otwórz odpowiedni Link poniżej/, osoby starsze to jedna z grup, znajdująca się w kręgu zainteresowania pomocy społecznej. Praktycznie mogą oni korzystać szerokiego katalogu świadczeń, zarówno pieniężnych jak i rzeczowych, oraz
usług. Pomoc obejmuje m. in. zasiłek wyrównawczy, okresowy, celowy dla osóbstarszych bez dochodów lub o niskich dochodach, pomoc rzeczową, usługi opiekuńcze w środowisku lokalnym, w tym także usługi specjalistyczne, lokalne domy pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy społecznej dla osób starszych, specjalistyczne domy pomocy społecznej, uwzględniające specyficzne potrzeby osób starszych. To także mieszkania chronione, kluby seniora i domy dziennego pobytu. Do nich adresowana jest także praca socjalna, poradnictwo w zaspakajaniu codziennych potrzeb życiowych, opieka pielęgnacyjna, zapewnienie kontaktów ze środowiskiem. Podkreślić należy, że rodzina jest podstawową formą wsparcia osoby starszeji niepełnosprawnej. Jednak w przypadku braku możliwości
uzyskania pomocy ze strony rodziny lub gminy w miejscu zamieszkania ludzie starzy mogą ubiegać się o skierowanie do domu pomocy społecznej.
Od 1990 r., w którym został dokonany przełom we wspieraniu ludzi potrzebujących pomocy, opieki i wsparcia. Zaszło i jest wprowadzanych wiele zmian w funkcjonowaniu tych placówek. Jednocześnie osiągnięcie wymaganych standardów, wprowadzanie nowych metod i form pracy jest nadal nieodzowne. Konieczne jest zatem doskonalenie starych i wprowadzanie nowych rozwiązań legislacyjnych i organizacyjnych w Domach pomocy społecznej. Dwa główne kierunki reformy tzw. "od medycznienie" czyli odejście od wzorowanej na szpitalu organizacji życia codziennego i form oraz zakresu świadczeń. Od 1990 r., w którym został dokonany przełom we wspieraniu ludzi potrzebujących pomocy, opieki i wsparcia, zaszło i jest wprowadzanych wiele zmian w funkcjonowaniu tych placówek. Wiele tych zmian mamy za sobą. Działają obecnie tylko Domy, które osiągnęły standardy w zakresie bazy lokalowej oraz pracy z Mieszkańcem. Co zostało potwierdzone uzyskaniem przez, każdy Dom Zezwolenia Wojewody na działalność na czas nieokreślony. A jak do tego doszło? Przedstawiam poniżej.
Prace przygotowawcze do funkcjonowania Domów na poziomie standardu, określanego przez Ministra Polityki Społecznej rozpoczęły się już od 1997 roku. Rozwiązania ustawowe wprowadziły wówczas 10 letni okres, w którym Domy zostały zobowiązane do opracowania i realizacji programów naprawczych dla swoich placówek, jeśli nie funkcjonowały na poziomie określonego standardu. Okres ten wydłużono. Wówczas Domy przystąpiły do bilansu i działań naprawczych, chociaż wiele z tych działań, Domy podjęły znacznie wcześniej, gdy standardy znajdowały się jeszcze w fazie projektu a nie normy prawnej. Standardy określają wymogi minimalne w zakresie warunków bytowych jakie musi spełniać obiekt oraz zakres i sposób sprawowanej opieki oparty o indywidualny plan wspierania dla
każdego Mieszkańca. Muszą one uwzględniać w szczególności prawa podmiotowe jednostki takie jak godne i intymne traktowanie, zapewnienie wolności osobistej i bezpieczeństwa oraz poczucie intymności, na miarę możliwości psychofizycznych mieszkańca. Kwestia niezmiernie istotna w działaniach na rzecz poprawy jakości świadczeń było właściwe zaplanowanie działań tak, aby poza płynnym harmonogramem prac modernizacyjno-adaptacyjnych można było wprowadzać zmiany w obszarze otoczenia społecznego domu a więc usprawnianie, podnoszenie jakości, poszerzanie oferty ilościowej w tzw. "programie naprawczym domu".
Zakres i jakość usług musi gwarantować wdrażanie programu, to przestrzeganie podstawowych wartości takich jak:

-godność,

-intymność,

-niezależność,

-prawo dokonywania wyboru.

Przestrzeganie tych praw przy konstruowaniu programu naprawczego, to nie tylko wymóg standardu ale również respektowanie praw i wolności obywatelskich gwarantowanych przez Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej.
Wysoką wagę w określaniu misji i strategii domu w kontekście opracowywania programów naprawczych, koniecznych do osiągnięcia obowiązującego standardu, ma uczestnictwo w całym procesie Mieszkańców i Pracowników Domu.

Standard podstawowych usług dzieli się na usługi:

-zaspakajające potrzeby bytowe (zamieszkanie, wyżywienie, odzież i
obuwie, środki czystości, przybory toaletowe),

-opiekuńcze i wspomagające (terapie zajęciową, zajęcia
aktywizujące, organizacje czasu wolnego).

Od1999 roku prowadzenie Domów Pomocy Społecznej jest zadaniem własnym powiatu dofinansowywanym z pomocą budżetu państwa. Niektóre domy pomocy społecznej zostały przejęte przez samorządy powiatowe lub miasta na prawach powiatu, jako rozpoczęte nowe zadania inwestycyjne lub z rozpoczętymi inwestycjami w ramach programów naprawczych tych placówek, bowiem zgodnie z art.20 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku (Dz.U. z 1998 roku nr 64, poz. 414 z pózn. zm.), a obecnie zgodnie z art. 55ust. 1 i art. 152 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U nr 64, poz.593 z pózn. zm.) Domy Pomocy Społecznej,
które osiągnęły obowiązujący standard usług są zobowiązane do jego utrzymania. Programy naprawcze bardzo często związane były z koniecznością podjęcia większych lub mniejszych zadań inwestycyjnych.
Do dnia 15 listopada 2005 r. wymagany standard usług określało Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września 2000 r.
w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 82, poz. 929)
, które powstało na
podstawie starej Ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o Pomocy Społecznej, a obecnie Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005r. w sprawie Domów Pomocy Społecznej (Dz. U. Nr 217,poz. 1837) wydane na podstawie nowej Ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o Pomocy Społecznej.
Standardem objęte są usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające, a w domach dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie- również potrzeby edukacyjne. Standard zróżnicowany jest w zależności od typu domu obejmuje także zatrudnienie odpowiedniej ilości pracowników socjalnych, zapewnienie kontaktu z psychologiem, a w domach dla osób przewlekle psychicznie chorych również z psychiatrą, oraz odpowiedni wskaźnik zatrudnienia pracowników Zespołu Terapeutyczno - Opiekuńczego. Przy ustalaniu wskaźników zatrudnienia pracowników Zespołu Terapeutyczno-Opiekuńczego umożliwia uwzględnianie wolontariuszy, stażystów, praktykantów oraz osób odbywających służbę zastępczą, pracujących bezpośrednio z mieszkańcami (nie więcej jak30%ogólnej liczby zatrudnionych w Zespole Terapeutyczno- Opiekuńczym). Reforma administracyjna, przekazanie Domów Pomocy Społecznej samorządom powiatowym odbyło się w trakcie prac w dochodzeniu do standardu i wiele placówek znalazło się, w trudnej sytuacji ograniczonego dostępu do środków finansowych, które mogłyby zostać przeznaczone na
dochodzenie do standardów co nie zmienia faktu, że Domy realizowały  programy naprawcze. Wiele działań udało się wprowadzić do kontraktów wojewódzkich, co umożliwiało tym Domom sprawne wdrażanie harmonogramu programu naprawczego a cześć domów realizowała programy systemem gospodarczym przy wydatnym wsparciu samorządów. Nie oznacza to jednak, że w sferze form i metod pracy nie należy ciągle doskonalić swej pracy. Domy pomocy społecznej są placówkami przeznaczonymi dla osób, które nie kwalifikują się do leczenia szpitalnego, lecz z uwagi na podeszły wiek, schorzenia, warunki rodzinne, mieszkaniowe i materialne oraz sytuację życiową wymagają stałej opieki (A.Świętochowska, 1994,s. 19). U ich podstaw organizacyjnych leżą następujące założenia: potrzeba zróżnicowania oraz możliwie maksymalne dostosowanie warunków i charakteru domu do sprawności i stanu zdrowia mieszkańców; systematycznie zmieniające się proporcje liczby miejsc w poszczególnych typach placówek w zależności od potrzeb społecznych oraz nadanie domom charakteru rodzinnego i prywatnego, aby podopieczni czuli się w nich jak najlepiej (A.A. Zych, 1999, s. 61.).Warto zauważyć, że Domy Pomocy Społecznej są specyficzną instytucją społeczną, cechującą się wyraźnym podporządkowaniem ludzkich zachowań, opartych na różnych ograniczeniach, charakterystycznych dla instytucji totalnych. Ten zasadniczy podział występujący w Domach Pomocy Społecznej na „dwa światy”, z góry stawia Mieszkańców w niekorzystnej sytuacji, sytuacji niemal pełnej zależności od pracowników, utrudniającym szanse na samorealizację i pełnoprawne uczestnictwo w życiu środowiska lokalnego. Realnym niebezpieczeństwem
wieloletniego pobytu Mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej może być zredukowanie wielu życiowych potrzeb charakterystycznych dla zjawiska instytucjonalizacji. Ważnym zatem zadaniem personelu DPS powinno być minimalizowanie skutków czy wręcz przeciwdziałanie tym niekorzystnym zjawiskom. Do niedawna Domy Pomocy Społecznej w swoim funkcjonowaniu przypominały instytucję totalną. Stanowiły „świat zamknięty”, w którym nie dostrzegano odrębności płciowej, stąd też istniały i niestety nadal jeszcze, pokutują sztywne podziały na domy dla dziewcząt i chłopców a później dla kobiet i mężczyzn, chociaż powoli odchodzi się od nich, a poglądy głoszone przez przeciwników tych rozwiązań na szczęście nie potwierdzają się. Przemiany zarówno polityczne, gospodarcze jak też społeczne jakie zaszły na początku lat dziewięćdziesiątych spowodowały przeobrażenia instytucjonalne w pomocy społecznej, a tym samym w domach pomocy społecznej. Skutkiem tego są przemiany w kierunku normalizacji warunków życia w domach pomocy społecznej, czyli przybliżenia ich w jak największym stopniu do warunków życia w środowisku domowym. Zmiany te są procesem i dokonują się cały czas, nie tylko po stronie rozwiązań formalno - prawnych, ale dokonują się również w świadomości pracowników zatrudnionych w domach pomocy społecznej, co pozwala na  odchodzenie od modelu typowej instytucji  totalnej. Czynnikami kształtującymi świadomość, bądź zmiany
w dotychczasowym sposobie myślenia pracowników, są m. in. zmiana systemu rekrutacji i związanych z tym wymogów oraz oczekiwań stawianych potencjalnym pracownikom D.P.S, ponadto doskonalenie zawodowe i podnoszenie kwalifikacji (dokształcanie, uczestnictwo w kursach, szkoleniach, warsztatach, wymiana między placówkami w tym również zagranicznymi). Obowiązujące standardy podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej zmieniły warunki życia na bardziej godne i porównywalne z domem rodzinnym. Życie ulega w sposób znaczący jakościowej przemianie. Coraz bardziej widoczny jest rozwój indywidualny wielu Mieszkańców a życie nabrało innych barw i sensu. Na profesjonalistach, osobach związanych zawodowo a częstokroć i emocjonalnie wspierających naszych podopiecznych ciąży powinność za poszukiwanie najlepszych i  najbardziej skutecznych rozwiązań. Od 1997 roku zmieniały się podstawy prawne funkcjonowania Domów, poprzez nowelizacje Ustawy o pomocy społecznej oraz nowe Rozporządzenia o funkcjonowaniu domów. Dla zobrazowania zmieniających się zapisów przytoczę je wszystkie, a w zasadniczych kwestiach dokonam porównania dwóch istotnych elementów tj. fundamentów nowego myślenia o pracy z Mieszkańcem Domu. Zespołu Opiekuńczo Terapeutycznego oraz Pracownika Adaptacyjnego, czy I Kontaktu. 
Poniżej możesz zapoznać się z treścią aktów prawnych, o których mowa w powyższym tekście. Umożliwi to kazdemu, wyrobienie sobie swego zdania na obowiazujace w Domach przepisy, szczególnie ich ogólnikowość. Obowiązującym aktem prawnym, z tych wymienionych ponizej jest tylko Ustawa. Rozporzadzenia straciły moc prawną a umieszczono je tylko w celach porównawczych.
 

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej
w sprawie domów pomocy społecznej
z dnia 23.08.2012
                                    UWAGA: AKTUALNIE OBOWIĄZUJĄCE

[Dz. U. 2
012nr 0 poz. 964]
OTWÓRZ I PRZECZYTAJ PONIŻEJ.
Komentarz do Rozporządzenia z 2012 roku.
Nowo obowiązujące w/w Rozporządzenie, jako kolejne, w sposób bardz ogólny
traktuje szczegółowe rozwiązania dotyczące pracy domu. Daje to znów duże
pole do popisu różnym interpretatorom w zakresie funkcjonowania domu. Należy jednak stwierdzić ,że Minister w § 4. 1. w/w Rozporządzenia zapisując -
cytuję "Strukturę organizacyjną i szczegółowy zakres zadań poszczególnych
typów domów określa opracowany przez dyrektora domu regulamin organizacyjny, przyjęty przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku domu gminnego – przez wójta, burmistrza lub prezydenta." Dlatego też, to dyrektor Domu oraz zatwierdzający jego ustalenia w Regulaminie
organizacyjnym organ samorządu , wójt, burmistrz czy prezydent ustalili takie a
nie inne rozwiązania w zakresie funkcjonowania Domu, nie naruszające tego
Rozporządzenia. Wszelkie pisemne interpretacje urzędników ministerstwa czy
innych organów nie są w państwie prawa źródłem obowiązującego prawa.
Jest to tym bardziej istotne, że poprzednie rozporządzenie, utraciło moc
z dniem 2 lipca2012 r. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 2011
r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.
U. Nr 106, poz. 622, Nr 131, poz. 764, Nr 133, poz. 767 i Nr 187, poz.
1110).Czyli ustawy mającej znieść wszelkie niejasności i utrudnienia i
kontrowersje w zakresie jego interpretowania przez urzędników jak prowadzących rozwiązań szczegółowych w funkcjonowaniu wszelkich jednostek i podmiotów w naszym państwie. Intencja ustawodawcy jest tu oczywista. Wszelkie więc moje wcześniejsze i te następne teksty w zakresie rozporządzenia, nie tracą na aktualności, i niema potrzeby prowadzenia dalszych wywodów i porównań w tej sprawie innych niż niżej wymieniono.
                                                                                                                      m.f. 
 PODSUMOWANIE:

Z cytowanych powyżej,zapisów Rozporządzeń Ministra Pracy iPolityki Społecznej, "historycznych" z 1997 roku, oraz 2000r., a także  z dnia 15 października 2005r, w sprawie domów pomocy społecznej, i aktualnie obowiazujacego sierpnia 2012 można wyciągnąć dość istotne dla funkcjonowania Domu wnioski. Wszystkie Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie domów pomocy  społecznej, te historyczne (1997 i 2000 oraz 2005 roku) jak i aktualnie obowiązujące z 2012 roku, traktują za wyjątkiem szczegółowego określenia typów domów, w sposób ogólny organizację zakres i poziom świadczonych usług. ( Jeśli już mowa typach domów, to należy podkreślić, że zastosowanie różnych wskaźników zatrudnienia w domach dla osób przewlekle somatycznie chorych i w podeszłym wieku jest głęboko niesprawiedliwe, dla tych ostatnich. W obecnej chwili nie ma różnic między mieszkańcami tych domów pod względem ich stanów chorobowych jak i sprawności umysłowej i fizycznej. Po prostu brak takich kandydatów na mieszkańców, w domach dla osób w podeszłym wieku. A także mieszkańcy zamieszkujący latami taki Dom stają sie mało sprawni. Wszędzie są ciężko chorzy ludzie, a wskaźniki zatrudnienia rożne.) Określono jedynie warunki, jakie muszą być spełnione, realizując zapisy Rozporządzenia. Rozporządzenie z 2005 roku przypisuje w sposób bardzo szczegółowy wskaźniki zatrudnienia dla poszczególnych typów Domów. Aby jeszcze bardziej urzeczywistnić założoną tezę zacytuję konkretne zapisy Rozporządzeń z 2000 i 2005 roku, dotyczące tych samych zagadnień funkcjonowania domu.

§4.1. pkt.1:(2000r.)


„Organizacja domu, zakres i poziom usług świadczonych przez dom, powinny uwzględniać w szczególności wolność, intymność, godność i poczucie bezpieczeństwa mieszkańców domu oraz stopień ich fizycznej i psychicznej sprawności.”

§ 4. 1.: (2005r.)

Strukturę organizacyjną i szczegółowy zakres zadań poszczególnych typów domów określa opracowany przez dyrektora domu regulamin organizacyjny, przyjęty przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego, a w przypadku domu gminnego przez Wójta, Burmistrza lub Prezydenta.
2. W przypadku gdy prowadzącym dom jest podmiot
niepubliczny, regulamin organizacyjny ustala ten podmiot.

§5.1.:(2000r.)

„Zakres usług świadczonych przez dom zgodnie ze standardem obowiązujących podstawowych usług, zwanych dalej „standardem usług”
ustala się uwzględniając indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne
mieszkańca domu.”

§ 2. 1.:(2005r.)

Dom funkcjonuje w sposób zapewniający właściwy zakres usług, zgodny ze standardami określonymi dla danego typu domu, w oparciu o indywidualne potrzeby mieszkańca domu.

§5.2.:(2000r.)

„W celu określenia indywidualnych potrzeb mieszkańca domu oraz zakres usług, o których mowa w §5.1., Dom organizuje Zespoły Terapeutyczno - Opiekuńcze składające się w szczególności z pracowników Domu.”

§ 2.2.:(2005r.)

W celu określenia indywidualnych potrzeb mieszkańca domu oraz zakresu usług, o których mowa w ust. 1, dom powołuje Zespoły Terapeutyczno-Opiekuńcze składające się w szczególności z pracowników Domu, którzy bezpośrednio zajmują się wspieraniem Mieszkańców.
3. Do podstawowych zadań Zespołów Terapeutyczno-Opiekuńczych należy opracowywanie indywidualnych planów wsparcia mieszkańców oraz wspólna z Mieszkańcami domu ich realizacja.

§ 5.3.:(2000r.)

„Do zadań zespołów, o których mowa w §5.2., należy w szczególności opracowanie indywidualnych planów wspierania Mieszkańców oraz wspólna z Mieszkańcem Domu ich realizacja.”

§ 2.3.:(2005r)


Do podstawowych zadań Zespołów Terapeutyczno-Opiekuńczych należy opracowywanie indywidualnych planów wsparcia mieszkańców oraz wspólna z mieszkańcami domu ich realizacja.

§ 3. 1.:(2005r.)

Dom funkcjonuje w oparciu Indywidualne Plany Wsparcia Mieszkańca Domu, opracowywane z jego udziałem, jeżeli udział ten jest możliwy ze względu na stan zdrowia i gotowość mieszkańca do uczestnictwa w nim.

§7.1.: (2000r.)

„Przed przyjściem osoby do domu, pracownik socjalny tego domu ustala aktualną sytuację socjalno-bytową tej osoby w jej miejscu zamieszkania lub pobytu.”

§ 11.:(2005r.)

Przed przyjęciem osoby do domu pracownik socjalny tego domu ustala jej aktualną sytuację w miejscu zamieszkania lub pobytu, która stanowi podstawę indywidualnego planu wsparcia po przyjęciu tej osoby do domu.

§8.1.:(2000r.)

„Ustalenia, o których mowa w § 7.1. stanowią podstawę planu działań zmierzających do adaptacji mieszkańca do warunków domu.”

§8.2.:(2005r.)


„Mieszkaniec domu korzysta z usług, których zakres i rodzaj wynika z indywidualnego planu wspierania mieszkańca,opracowanego z jego udziałem, jeżeli ten jest możliwy ze względu na stan zdrowia mieszkańca.”

§8.3.:(2000r.)

„Działania wynikające z indywidualnego planu wspierania mieszkańca koordynuje pracownik domu, zwany „pracownikiem pierwszego kontaktu” wskazany przez mieszkańca domu, jeżeli wybór ten jest możliwy ze względu na stan zdrowia mieszkańca i organizację pracy domu. Pracownicy pierwszego kontaktu działają w ramach zespołów terapeutyczno -opiekuńczych.”

§ 3. 2.:(2005r.)

Działania wynikające z indywidualnego planu wsparcia mieszkańca domu koordynuje pracownik domu, zwany dalej "pracownikiem pierwszego kontaktu", wskazany przez mieszkańca domu, jeżeli wybór ten jest możliwy ze względu na jego stan zdrowia i organizację pracy domu.

3. Pracownicy pierwszego kontaktu działają w ramach zespołów terapeutyczno-opiekuńczych

§ 6. 2.:(2005r.)

Warunkiem efektywnej realizacji usług opiekuńczych i wspomagających jest:
1) zatrudnianie w pełnym wymiarze czasu pracy niemniej niż dwóch pracowników socjalnych na 100 mieszkańców domu;
2) zapewnianie mieszkańcom domu kontaktu z psychologiem, a w przypadku mieszkańców domu przebywających w domach, o których mowa w art. 56 pkt 3 ustawy, również z psychiatrą;

Standardy (2000r)


wskaźnik zatrudnienia pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego, zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, na jednego mieszkańca domu zależny jest od typu domu i wynosi:

a) nie mniej niż 0,7 w domach, o których mowa w § 2pkt2-5,

b) od 0,4 do 0,7 w domach, o których mowa w § 2 pkt 1i6,

4) liczba pracowników domu zatrudnionych w poszczególnych porach doby dostosowana jest do potrzeb mieszkańców,

5) pracownicy zespołu terapeutyczno - opiekuńczego uczestniczą co najmniej raz na dwa lata w organizowanych przez dyrektora na temat praw mieszkańca oraz kierunków prowadzonej terapii, a także metod pracy z mieszkańcami.

§ 6.1.3(2005r.)


posiadanie wskaźnika zatrudnienia pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego, zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy w odpowiednim typie domu dla:

a) osób w podeszłym wieku - nie mniej niż 0,4 na jednego mieszkańca domu,

b) osób przewlekle somatycznie chorych - nie mniej niż 0,6 na jednego mieszkańca domu,

c) osób przewlekle psychicznie chorych - nie mniej niż 0,5 na jednego mieszkańca domu,

d) osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie-nie mniej niż 0,5 na jednego mieszkańca domu,

e) dzieci i młodzieży niepełnosprawnej intelektualnie-nie mniej niż 0,6 na jednego mieszkańca domu,

f) osób niepełnosprawnych fizycznie - nie mniej niż 0,5 na jednego mieszkańca domu,

przy ustalaniu wskaźników zatrudnienia uwzględnia się również wolontariuszy, stażystów, praktykantów oraz osoby odbywające służbę zastępczą w domu, jeżeli pracują bezpośrednio z mieszkańcami domu, przy czym przy wyliczaniu wskaźnika udział tych osób nie może przekroczyć 30 % ogólnej liczby osób zatrudnionych w zespole terapeutyczno-opiekuńczym;

4) uczestniczenie pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego co najmniej raz na dwa lata w organizowanych przez dyrektora domu szkoleniach na temat praw mieszkańca domu oraz kierunków prowadzonej terapii, a także metod pracy z mieszkańcami.

Dlaczego dokonano
zestawienia, właśnie tych zapisów?.
Dotyczą one bowiem form i metod funkcjonowania Domu, o fundamentalnym
dla niego znaczeniu tj. Zespołu Terapeutyczno-Opiekuńczego oraz Pracownika I Kontaktu w obu Rozporządzeniach.

Pragnąc ukazać faktyczne intencje, Ministra w zakresie realizacji przez Domy Rozporządzeń, można śmiało stwierdzić , że standardy określające
zasady funkcjonowania Domu szczególnie Z. T. O i  pracownika I Kontaktu, zostały tak sformowane aby pozostawić Dyrektorom Domów, Zespołom Terapeutyczno-Opiekuńczym, wiele swobody co do sposobów ich realizacji. Dlaczego przedstawiam zapisy dwu Rozporządzeń z 2000 i 2005 roku. Fakt,
że zapisy Rozporządzenia z 2000 roku nie zostały uszczegółowione, stanowi dowód, że po 5 latach Minister nie widział takiej potrzeby.

Można śmiało stwierdzić, że niektóre zapisy pozostały w takim samym
stopniu ogólności, jak w Rozporządzeniu obowiązującym do 2000 roku. Prawdopodobne powody takiej decyzji zawarte zostały poniżej. Istotę sprawy stanową fakty, "jak" Domy realizują standardy a nie w "jaki sposób". Bo jeżeli je realizują w sposób prawidłowy to widocznie ten sposób jest trafny, choć odmienny niż w sąsiednim Domu. W tej sprawie, każdy może mieć rację bez względu na zajmowane stanowisko. Dlatego też, wszelkie interpretacje dokonywane przez Ministerstwo są bezcelowe i tworzą tzw. "prawo powielaczowe", o którym już dawno zapomnieliśmy. Bliżej powyższą, tezę uzasadnię przy omawianiu sposobów realizacji zapisów Rozporządzenia.
Z cytowanych wyżej zapisów Rozporządzeń oraz faktu, że w § 4.1. obu Rozporządzeń mówi się, że „Strukturę organizacyjną i szczegółowy zakres zadań domu określa opracowany przez Dyrektora Domu Regulamin organizacyjny,"... W regulaminie organizacyjnym określa się nazwę, siedzibę, typ domu, organizację oraz szczegółowe zasady działania.”,  wynikają poniższe ustalenia.

Określenie -„szczegółowych zasad organizacji domu” należy do Dyrektora Domu i Zarządu Powiatu lub Prezydenta w Regulaminie Organizacyjnym:· skład Zespołu Terapeutyczno-Opiekuńczego jest ustalony z mocy Rozporządzenia, Zarządzeniem Dyrektora Domu. Tryb powoływania specjalistów, jeżeli nie są oni pracownikami pierwszego kontaktu, określenie dokumentacji Zespołu, sposoby jej prowadzenia oraz dokonywania w niej zapisów należy do Dyrektora Domu,
· opracowywanie, sposób aktualizacji oraz dokonywanie zapisów w planach wsparcia o jego realizacji leży w kompetencjach Dyrektora Domu,
· opracowywanie, sposób realizacji oraz co powinien zawierać plan adaptacji ( o którym nie ma mowy w Rozporządzeniu, ale jest konieczny), szczególnie tryb ustalania czasu jego realizacji tj. trybu rozpoczęcia procesu adaptacji oraz jego zakończenia określa Dyrektor Domu. Kto? może być pracownikiem pierwszego kontaktu i sposoby jego działania, także określa Dyrektor. Rozporządzenie poprzez określene " w szczególności " nie wyklucza, aby „pracownikiem pierwszego kontaktu” był pracownik zatrudniony w innym dziale Domu, jeżeli został wybrany przez Mieszkańca. Istotę stanowi tutaj faktyczny "wybór" przez Mieszkańca, W dobrze działającym Domu, wszyscy pracownicy, tworząc wspólną z Mieszkańcami Domu Społeczność, zajmują się ich wspieraniem. Na terenie Domu nie ma bowiem wyizolowanych od Mieszkańców stanowisk pracy.
D P S jest specyficzną," firmą " której wszyscy pracownicy służą Mieszkańcom Domu i muszą być przygotowani na wybór , łącznie z Dyrektorem, Główną Księgową itd ... Jeżeli Mieszkaniec dokonuje wyboru osoby z poza Działu Opieki, to świadczy o tym , że ją zna i ma do niej zaufanie. Jeżeli mu na to nie pozwolimy, to ograniczamy jego prawo do wyboru.
Sposób dokumentowania pracy z Mieszkańcem Domu, może być zindywidualizowany dla każdego Domu. Ważne jest jednak, aby w/w dokumentacja w pełni odzwierciedlała realizację planów oraz przestrzeganie określonych w Rozporządzeniu standardów .  Ustawodawca, dając słuszne prawo do indywidualizacji pracy Domu (nawet tego samego typu), wziął pod uwagę fakt występowania różnic w trybach i realizacji standardów usług, ponieważ warunkuje to wiele względów np.:
· warunki lokalowe,
· zasoby ludzkie (Mieszkańcy i pracownicy),
· położenie Domu,
· różnorodność cech osobowościowych Mieszkańców.
Podejście to pozwala także na eliminację w miarę możliwości cech
wspomnianej wcześniej „instytucji totalnej”, którą z założenia jest Dom Pomocy Społecznej, a które utrudniają właściwe prowadzenie procesu adaptacji oraz pracy z Mieszkańcem.(Szczegóły "totalności" zostaną omówione w dalszej części strony przy innym temacie) Takie potraktowanie organizacji Domu i formy jego pracy pozwala na realizację podstawowych wymogów Rozporządzenia, szczególnie § 2.1. według programów autorskich, pozwalających na permanentne doskonalenie pracy z Mieszkańcem.
Elastyczność w nastawieniu do pracy z Mieszkańcem, pozwala na wykorzystywanie w tej pracy najnowszych trendów, oraz wyników badań naukowych (własnych lub publikowanych). Takie podejście pozwala, także na współpracę z ludźmi nauki, wykorzystywania ich wiedzy do ciągłego doskonalenia form pracy Domu.
Brak szczegółowego określenia w Rozporządzeniu wymogów dotyczących prowadzenia dokumentacji przez Dom pozwala na, takie jej dopracowanie i rozłożenie na poszczególnych pracowników- specjalistów, aby można było wykazać pełną realizację obowiązujących standardów usług. W tym celu należy zwrócić uwagę na upraszczanie dokumentacji i jej doskonalenie z jednoczesnym postawieniem na rzeczowość, a nie powielanie tego samego zagadnienia przez kilku specjalistów lub w kilku komórkach organizacyjnych.
Przy tak skromnych budżetach Domów, nie pozwalających na zwiększenie zatrudnienia, należy dążyć do tego, aby każdy pracownik mniej czasu poświęcał dokumentacji i zbędnym naradom, a więcej na merytoryczną, bezpośrednią pracę z Mieszkańcem.
                                                                                                                    m.f.

BIBLIOGRAFIA:

1.KAMIŃSKI T. 2008. Domy pomocy społecznej w
procesie przemian. In. Opieka i
pomoc społeczna

wobec wyzwań współczesności. E d s .: W.
WALC, B. SZLUZ, I. MARCZYKOWSKA. Rzeszów: UR.

ISBN978-83-7338-376-0.

2.KAWCZYŃSKA - BUTRYM Z. 1998. Niepełnosprawność
- specyfika pomocy społecznej. Katowice:

Śląsk. ISBN 83-7164-116-8.

3.ŚWIĘTOCHOWSKA A. 1994. Wizja „Opieka – Wychowanie –Terapia” č.2. ISSN 1234-8244.

4.ZYCHA. A. Dom pomocy społecznej. In. Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej modelu domu
pomocy społecznej. „i pracy socjalnej.

5.K. Wyrwicka, Osoby starsze w systemie pomocy
społecznej, Praca Socjalna2003, nr 2.

6.D. Markowska, Dom - twierdza tożsamość, / W odpowiedzi na: / Dom we
współczesnej Polsce, red.P. Łukasiewicz, A. Siciński, Wrocław 1992.

7.A.Mielczarek, Działalność kulturalno - oświatowa s domach pomocy
społecznej dla osób starszych na przykładzie Domu Pomocy Społecznej" Na
Skarpie" we Włocławku, / w: / Debiuty Naukowe WSHE , Włocławek1998.

8.Stanisław Wałkiewicz
P a k ó w k a PROJEKT „SPEŁNIONE MARZENIA” marzec 2004 r.

9.Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej,
DzU 2004, nr 64, poz. 593.

10.Ustawa z dnia 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej,
DzU 2006,nr 249, poz. 1831.

11.Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej,
DzU 2007,nr 48, poz. 320.

12.Rozporządzenia Ministra Pracy I Polityki Socjalnej,1997,2000,2005, 2012 r.Dz.U.
jak wyżej. 
   OPINIE o OPINIACH:
Rozporządzenie z sierpnia 2012 roku określa iż "Warunkiem efektywnej realizacji usług opiekuńczych i wspomagających jest: zatrudnianie w pełnym wymiarze czasu pracy nie mniej niż dwóch pracowników socjalnych na 100 mieszkańców domu." Czytałem ostatnio opinię Ministerstwa Pracy w tym względzie. Mówi ona ,że tych dwóch pracowników to minimalna ilość, i pomimo stwierdzenia w Rozporządzeniu, o zatrudnieniu pracowników w pełnym wymiarze czasu pracy, zaleca, wskazuje, nakazuje, bo tak naprawdę niewiadomo co może w opinii, zatrudnianie drugiego pracownika w cząstkowym wymiarze w zależności od ilości mieszkańców. Dobrze, że to tylko opinia , a nie obowiązujący przepis prawa.. Pracownik socjalny spełnia bardzo istotną rolę w Domu i nie wyobrażam sobie dochodzącego na 1/20 etatu.
Rozporządzenie mówi wprost o pełnym wymiarze czasu pracy i jest to bardzo
logiczne i korzystne z punktu widzenia Mieszkańca, a to jest najważniejsze.
Chyba, że traktować pracownika socjalnego bardzo formalnie. Ale komu ma on
słuzyć?.
Nie rozpisuję się o tym dłużej , ponieważ napewno doswiadczeni dyrektorzy Domów wiedzą o czym mysle i piszę,